"Nog even en mijn man en kinderen laten we alleen," lachte Yael g-Rejuan nog tijdens het gesprek, enkele weken geleden. Haar echtgenoot Dror neemt hun kinderen van 13, 9 en 3 na hun schooljaar aan een internationale school mee terug naar Tel Aviv. Yael haar blik is vriendelijk en verlegen. Maar al lijkt ze timide, de arts is een heldin die op dagelijkse basis levens redt. Zij is een van de drie kinderhartchirurgen die bij Save Child's Heart kinderen behandeld, ongeacht religie, ras of achtergrond. In Leiden volgt zij sinds januari een academisch programma over aangeboren hartziekten bij volwassenen via het Europese Fontaine fellowship program. Ze neemt deel aan operaties in de universitaire medische centra in Leiden en Amsterdam. De week is mooi verdeeld: maandag en vrijdag is ze in Leiden, dinsdag tot en met donderdag in de hoofdstad. "Ik heb meetings, neem deel aan klinische discussies en voer veel operaties uit. De dagen zijn verschillend: de ene dag ben ik om vier uur klaar, de andere om acht uur 's avonds."
De arts is een heldin die op dagelijkse basis levens redt
Yael legt uit dat kinderen met een aangeboren hartziekte voorheen vaak jong overleden. Nu de behandeling in de laatste decennia sterk ontwikkeld is, is er een specifieke, groeiende groep patiënten ontstaan die wel de volwassenheid bereikt. "Hun toestand is anders dan bij een volwassene die een hartoperatie heeft ondergaan. Er wordt gewerkt aan een langetermijnbehandeling voor die specifieke groep. In Nederland ben ik erover aan het bijleren, om de opgedane kennis straks mee naar Save a Child's Heart terug te nemen." De behandeling is niet eenvorming, er wordt nog hard gewerkt aan een protocol met behulp van een verscheidenheid aan casussen en chirurgische technieken. "Het is een andere aanpak. De kennis die ik hier opdoe, wil ik straks combineren met de kennis die over dit onderwerp bestaat bij Save a Child's Heart." Nieuw is bijvoorbeeld de zogeheten Pears-operatie. "Sommige patiënten heb het Sydroom van Marfan, een ziekte van het bindweefsel. De aorta groeit daarbij harder dan normaal en het risico ontstaat dat weefsel loslaat. In plaats van de aorta te vervangen, bedekken we die met beschermend materiaal."
Van jongs af aan wist Yael dat ze arts wilde worden. Toen haar vader op haar achttiende succesvol een openhartoperatie onderging, besloot ze al welke richting het moest worden. Na de studie geneeskunde specialiseerde zij zich in hartchirurgie. Op een dag vertelde een collega over kinderhartchirurg Lior Sasson en zijn werk bij Save a Child's Heart. Yael was direct diep geraakt door het verhaal: "Dit was mijn weg, ik wist het." In 2019 begon ze met haar specialisatie tot kinderhartchirurg. Samen met Lior Sasson en Hagi Dekel vormt ze het driemanschap van kinderhartchirurgen bij Save a Child's Heart.
We maken de kinderen mee vanaf het moment dat ze uit het vliegtuig stappen
"Voor Save a Child's Heart worden kinderen uit de hele wereld aangemeld, uit landen of regio's met en lagere economische ontwikkeling, zoals Ethiopië, Zambia of de Westoever. Ze mogen met één familielid komen, maar er is vrijwel altijd een tolk nodig. Voor elk land hebben we een aparte vertaler, tenzij er goed Engels wordt gesproken. We maken de kinderen mee van het moment dat ze uit het vliegtuig stappen. Dan volgen de eerste ontmoeting, de operatie, de intensive care en de follow-up later. We zien ze herstellen. Als je samen door zo'n proces gaat, ontstaan er een hele intense band."
Natuurlijk zijn er cultuurverschillen, erkent Yael. "Per land reageren de meegekomen familieleden verschillend. Een moeder uit Zanzibar was bijvoorbeeld diepgelovig. God moest ons leiden, wat God wilde, moest gebeuren. Ook toen de zware operatie op haar kind extra lang duurde, bleef ze volkomen kalm. Haar geloof gaf haar hoop dat alles zou gaan zoals het zou moeten. Reken er maar op dat wij het bij zoveel stress veel moeilijker hebben kalm te blijven."
Save a Child's Heart doet meer dan kinderen opereren. Parallel daaraan zet de stichting in de landen van herkomst duurzame kindercardiologische behandelcentra op. Uniek is de langetermijnvisie, vertelt Yael: "We behandelen niet alleen kinderen in het heden, maar ondersteunen ook lokale medische teams in ecomisch achterblijvende landen die in hun eigen gemeenschap kinderen zorg willen bieden." Tot nu toe heeft Save a Child's Heart meer dan 140 teams getraind, samengesteld uit kindercardiologen, IC-artsen, anesthesisten, hart-longmachinetechnici, verpleegkundigen en natuurlijk hartchirurgen. De nieuwste diagnostische technieken en technologie komen in de training aan bod.
De stichting bied daarnaast begeleiding bij het opzetten en runnen van een hartafdeling voor kinderen in het thuisland. Na de training is er doorlopende ondersteuning aan de medische teams die duurzame progamma's voor kindercardiologische zorg opzetten. Zo kunnen zoveel mogelijk kinderen gezond naar huis terugkregen. "Het is fantastisch teams in economisch laag ontwikkelde landen te trainen om zelf levensreddende procedures te kunnen uitvoeren."
Intussen zit voor Yael het verblijf in Nederland er bijna op. "Ik ga dit fellowship afronden en terug naar Save a Child's Heart. Mijn doel is duidelijk: doorgaan met dit werk en het verder ontwikkelen, Save a Child's Heart verder uitbreiden en levensreddende zorg bieden aan zoveel mogelijk kinderen, uit welk land dan ook." Het is zowel een medische als een morele missie. "Elk kind verdient de kans om te leven. Graag wil ik deel uit blijven maken van het trainingsprogramma voor chirurgen uit economisch zwakke landen en ze helpen dit werk zelfstandig voort te zetten."
De datum van vertrek staat gepland in augustus. Yael genoot met haar gezin van de tijd Nederland. "Het land is mooi en de mensen zijn warm. Alleen het weer is een probleem, het is zo onvoorspelbaar." Elk weekend maakte het gezin de afgelopen tijd een trip naar interessante locaties, zoals de bloembollenvelden. "Overal is water, prachtig." Heel anders dan in haar eigen land. "Het leven is soms moeilijk en stressvol, maar zodra een kind naar je glimlacht als het uit een operatie komt, vergeet ik dat. Dat moment maakt alles de moeite waard."
Overgenomen met toestemming van NIW - Auteur Achsa Vissel